Lỗi hành trình Over-travel là gì?

Lỗi hành trình xảy ra khi một trong các trục ($X, Y$ hoặc $Z$) di chuyển chạm vào công tắc hành trình (Limit Switch) gắn ở hai đầu trục vít me. Khi đó, máy sẽ kích hoạt trạng thái dừng khẩn cấp để ngăn chặn việc va đập cơ khí gây hỏng hóc hệ thống truyền động.

Máy thường hiển thị các mã lỗi như:

• 500 OVER TRAVEL (+X)

• 501 OVER TRAVEL (-X)

• OT0001 (Soft OT) hoặc OT0002 (Hard OT) tùy theo hệ điều hành.

Cách xử lý lỗi hành trình (Over-travel)

Có hai trường hợp lỗi hành trình phổ biến và cách xử lý tương ứng:

1. Lỗi hành trình phần mềm (Soft Over-travel)

Đây là lỗi khi máy chưa chạm vào công tắc cơ khí, chỉ mới vượt quá giới hạn thiết lập trong Parameter.

• Cách xử lý: 1. Nhấn nút Reset trên bảng điều khiển.

  2. Sử dụng tay quay (Handwheel) hoặc nút Jog di chuyển trục ngược lại hướng bị lỗi.

  3. Nếu máy không cho di chuyển, hãy nhấn giữ phím [P] và [CAN] trong lúc bật nguồn máy (đối với hệ Fanuc) để máy bỏ qua kiểm tra hành trình phần mềm khi khởi động.

2. Lỗi hành trình phần cứng (Hard Over-travel)

Đây là trường hợp trục đã chạm vào công tắc hành trình cơ khí, máy sẽ bị ngắt nguồn Servo (Ready OFF).

• Cách xử lý:

  1. Tìm nút OT Release (hoặc Emergency Release) trên bảng điều khiển. Đây là nút dùng để "vượt rào" tín hiệu an toàn tạm thời.

  2. Nhấn và giữ liên tục nút OT Release.

  3. Trong khi vẫn giữ nút đó, nhấn nút Reset để máy chuyển sang trạng thái "Ready".

  4. Sử dụng tay quay (Handwheel) chọn đúng trục bị lỗi và quay theo hướng ngược lại để đưa trục ra khỏi vị trí công tắc.

  5. Khi trục đã thoát ra ngoài, nhả nút OT Release và nhấn Reset một lần nữa để máy trở lại trạng thái bình thường.

[Image showing OT Release button and Handwheel operation on CNC panel]

Lưu ý quan trọng khi thoát máy

• Xác định đúng hướng quay: Bạn phải chắc chắn hướng quay tay là hướng đi vào vùng an toàn. Nếu quay nhầm hướng sâu hơn vào giới hạn, bạn có thể làm gãy công tắc hành trình hoặc đâm hỏng cơ cấu vít me.

• Kiểm tra công tắc: Nếu sau khi đã đưa trục ra ngoài mà máy vẫn báo lỗi, có thể công tắc hành trình đã bị kẹt do bụi bẩn hoặc dầu mỡ. Hãy vệ sinh sạch sẽ đầu công tắc.

Đánh giá sản phẩm (Product Review)

Trong thiết kế của các dòng máy CNC hiện đại từ Nhật Bản hay Đài Loan, hệ thống Công tắc hành trình (Limit Switch) của các hãng như Omron hay Honeywell được tin dùng nhờ độ nhạy cao và khả năng chống nước, chống dầu tuyệt vời.

Tuy nhiên, kinh nghiệm từ các thợ vận hành lâu năm cho thấy, việc cài đặt các thông số Soft Limit (Parameter 1320, 1321 trên Fanuc) nhỏ hơn giới hạn cơ khí khoảng $5mm$ là cách bảo vệ máy tốt nhất. Điều này giúp máy dừng lại bằng phần mềm trước khi thực sự va chạm cơ khí, giúp giảm thiểu rủi ro hỏng hóc và tiết kiệm thời gian phải nhấn giữ nút giải phóng hành trình thủ công.